poniedziałek, 30 listopad -0001 00:00

Prawo pracownika do świadczeń w związku z kwarantanną lub izolacją

Napisane przez 

Poddanie kwarantannie lub izolacji osoby zakażonej, chorej na chorobę zakaźną albo podejrzanej o zakażenie lub chorobę zakaźną lub mającej styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, to obwiązki wskazane w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, z późn. zm.). Celem takich działań jest ograniczenie rozprzestrzeniania się choroby zakaźnej.

W przypadku kwarantanny działania te polegają na odseparowaniu osób potencjalnie zdrowych, które miały kontakt z osobami zakażonymi oraz czynnikami zakaźnymi, ale nie zachorowały, mogą być natomiast nosicielami chorób zakaźnych; osoba objęta kwarantanną nie może opuszczać wyznaczonego miejsca.

Izolacja z kolei to działania polegające na odosobnieniu osoby zakażonej od pozostałych osób; osoba taka pozostaje pod opieką w domu, szpitalu bądź innej określonej placówce opieki zdrowotnej.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ww. ustawy, organem uprawnionym do wydania decyzji  o poddaniu danej osoby kwarantannie lub izolacji jest państwowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny.

Nabycie prawa do wynagrodzenia za czas choroby lub do zasiłku chorobowego

Decyzja o poddaniu kwarantannie lub izolacji stanowi podstawę do wypłaty świadczeń z tytułu choroby na ogólnych zasadach, określonych w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2019 r.  poz. 645, z późn. zm.). Ubezpieczonemu za czas nieobecności w pracy z powodu kwarantanny lub izolacji przysługuje więc wynagrodzenie za czas choroby lub zasiłek chorobowy, wypłacane przez płatnika składek lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Co ważne, decyzja może być dostarczona do pracodawcy bądź do placówki ZUS po odbyciu kwarantanny lub izolacji.

Wyjątek od tej zasady określa Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Zgodnie z jego brzmieniem, osoba, która przekroczyła granice i poddała się obowiązkowej kwarantannie, nabywa prawo do wynagrodzenia za czas choroby lub zasiłek chorobowy, za okres jej trwania, na podstawie pisemnego oświadczenia potwierdzającego odbycie obowiązkowej kwarantanny, złożonego pracodawcy lub podmiotowi zobowiązanemu do wypłaty świadczenia pieniężnego z tytułu choroby w terminie 3 dni roboczych od dnia zakończenia obowiązkowej kwarantanny. W tym wypadku, organ inspekcji sanitarnej decyzji o poddaniu kwarantannie nie wydaje.

Jeśli lekarz stwierdzi, że stan zdrowia osoby poddanej kwarantannie lub izolacji uzasadnia wystawienie orzeczenia o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, wówczas osoba taka nabywa prawo do świadczeń z tytułu choroby. Do świadczeń z tytułu choroby ma prawo także osoba, co do której lekarz uzna za niezbędne poddanie jej kwarantannie lub izolacji, z uwagi na stopień zagrożenia zdrowia publicznego (w takiej sytuacji decyzja inspektora sanitarnego zostaje wydana w terminie późniejszym).

Nie nabędzie natomiast prawa do świadczeń pieniężnych z tytułu choroby ubezpieczony, który dobrowolnie powstrzymał się od wykonywania pracy. Przypomnijmy, że powstrzymanie się od wykonywania pracy jest możliwe wyłącznie w warunkach określonych w art. 210 ust. 1 Kodeksu pracy, tj. w sytuacji, gdy wykonywana przez pracownika praca stwarza zagrożenie dla zdrowia lub życia innym osobom.

Nabycie prawa do zasiłku opiekuńczego

Nie tylko poddanie osoby ubezpieczonej kwarantannie lub izolacji uprawnia ją do świadczeń z tytułu choroby. Również z uwagi na konieczność sprawowania osobistej opieki nad chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny, pod warunkiem, że lekarz wystawił
z tego tytułu zaświadczenie lekarskie, ubezpieczonemu przysługuje prawo do zasiłku opiekuńczego na ogólnych zasadach.

Ponadto, rodzic lub opiekun ma prawo do zasiłku opiekuńczego z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem, jeżeli powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny na podstawie ww. ustawy wydał decyzję o konieczności izolacji lub kwarantanny dziecka.
Prawo do zasiłku opiekuńczego przysługuje także w sytuacji konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem w wieku do ukończenia przez nie 8 lat, w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza dziecko (nieprzewidziane zamknięcie żłobka, przedszkola, klubu dziecięcego lub szkoły to zamknięcie placówki, o którym rodzic lub opiekun został zawiadomiony w terminie krótszym niż 7 dni przed ich zamknięciem).

Ubezpieczony nie nabędzie natomiast prawa do zasiłku opiekuńczego, gdy:

  1. nie nastąpi nieprzewidziane zamknięcie placówki, do której uczęszcza dziecko, a rodzic sam zadecyduje, że nie wyśle dziecka do tej placówki,
  2. placówka, do której uczęszcza dziecko, przyjmie dziecko, ale następnie zażąda jego odebrania z powodu stanu zdrowia (jeśli rodzic dziecka otrzyma zaświadczenie lekarskie z tytułu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem albo decyzję o konieczności izolacji lub kwarantanny dziecka, wydaną przez inspektora sanitarnego, wówczas uzyska prawo do zasiłku opiekuńczego,
  3. placówka, do której uczęszcza dziecko odmówi przyjęcia tego dziecka z powodu obawy przed zakażeniem (jeśli zostanie wystawiona decyzja inspektora sanitarnego o poddaniu placówki lub niektórych dzieci i ich rodzin kwarantannie lub izolacji, wówczas rodzic uzyska prawo do zasiłku opiekuńczego).

Nabycie prawa do dodatkowego zasiłku opiekuńczego

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374), wprowadziła dodatkowy zasiłek opiekuńczy. Przysługuje on ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem w wieku do lat 8 za okres nie dłuższy niż 14 dni, jeżeli w związku ze zwalczaniem zakażenia wirusem i rozprzestrzeniania się choroby zakaźnej u ludzi, wywołanej tym wirusem, nastąpi zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły do których uczęszcza dziecko.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy jest przyznawany w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2019 r.  poz. 645, z późn. zm.) i nie wlicza się do limitu 60 dni pobierania zasiłku opiekuńczego w roku kalendarzowym. Dokumentem uprawniającym do otrzymania dodatkowego zasiłku opiekuńczego jest oświadczenie ubezpieczonego o konieczności sprawowania opieki, złożone pracodawcy lub podmiotowi zobowiązanemu do wypłaty tego świadczenia.

Zgodnie z ww. ustawą z dnia 2 marca 2020 r. za okres pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego nie przysługuje zasiłek opiekuńczy przyznawany ubezpieczonemu na ogólnych zasadach.