wtorek, 03 marzec 2020 15:26

Klasyczne zezwolenie na pracę dla cudzoziemca

Napisał 

Zezwolenie na pracę jest najpopularniejszym dokumentem legalizującym aspekt pracy pracowników zagranicznych w Polsce. Należy zaznaczyć, iż zezwolenie na pracę nie będzie wymagane jeżeli cudzoziemiec wykonuje pracę na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy, posiada zezwolenie na pobyt czasowy i pracę lub w ogóle jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.

Zezwolenie na pracę w żaden sposób nie koliduje z oświadczeniem o powierzeniu wykonywania pracy w przypadku obywateli państw, którzy w obecnym stanie prawnym uprawnieni są do wykonywania pracy na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy. Zatem obywatele Ukrainy, Gruzji, Mołdawii, Rosji, Białorusi i Armenii mają dowolność wyboru podstawy prawnej legalizującej aspekt ich pracy (a raczej to ich pracodawcy, gdyż to oni są stroną postępowania o wydanie tych dokumentów).

Należy zaznaczyć, że w przypadku zezwolenia na pracę, zatrudnianie cudzoziemców dalej będzie miało charakter uzupełniający w stosunku do obywateli polskich. Oznacza to, że polski pracodawca będzie musiał wykazać, że na dane stanowisko nie udało mu się znaleźć obywatela Polski lub obywatela innego kraju Unii Europejskiej. A zatem jedynym sposobem wypełnienia luki na danym stanowisku będzie zatrudnienie obcokrajowca. Procedurę tę można nazwać „pozytywnym zaliczeniem testy rynku pracy”.

Tak samo jak wizy czy zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pracę też są dokumentami celowymi. Oznacza to, że wydawane są odpowiednio do rodzaju pracy wykonywanej przez cudzoziemca. W art. 88 ust. 1 Ustawy o promocji zatrudnienia możemy znaleźć poszczególne typy zezwoleń na  pracę, które są wymagane jeżeli cudzoziemiec:

Typ A – będzie wykonywał pracę w podmiocie mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej;

Przykład

Polska spółka z branży sprzętu elektronicznego zamierza zatrudnić na okres 2 lat obywatela Chin, który obecnie przebywa w kraju swojego pochodzenia. Chiński pracownik będzie odpowiadał za tłumaczenia oraz koordynację współpracy z chińskimi dystrybutorami elektroniki
na rynku europejskim.

Typ B – w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie osoby prawnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców lub będącej spółką kapitałową w organizacji przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres przekraczający łącznie 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12;

Przykład

Białoruska firma produkująca ciągniki polowe założyła w Polsce spółkę-córkę w celu dystrybuowania podzespołów do sprzedawanych ciągników na rynkach Europy środkowej. Prezesem zarządu spółki zależnej ma zostać obywatel Białorusi, który będzie przebywać na Białorusi
3 miesiące, a pozostałe 9 miesięcy w Polsce.

Typ C – wykonuje pracę u pracodawcy zagranicznego i jest delegowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres przekraczający 30 dni w roku kalendarzowym do oddziału lub zakładu zagranicznego albo podmiotu powiązanego z pracodawcą;

Przykład

Ukraińskie przedsiębiorstwo założyło swój oddział w Katowicach. Inżynierowie zajmujący się projektowaniem konstrukcji stalowych zostali oddelegowani z Zaporoża do Katowic na okres 10 miesięcy w celu zmodyfikowania i przetestowania konstrukcji stalowych sprzedawanych na rynek niemiecki. Wynagrodzenie inżynierom będzie wypłacała centrala spółki z siedzibą w Zaporożu. Pracownicy dalej będą związani umowami zawartymi na Ukrainie bez konieczności podpisywania ich z oddziałem.

Typ D – wykonuje pracę u pracodawcy zagranicznego, nieposiadającego oddziału, zakładu lub innej formy zorganizowanej działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jest delegowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu realizacji usługi o charakterze tymczasowym i okazjonalnym (usługa eksportowa)

Przykład

Polskie przedsiębiorstwo z branży chemicznej zwróciło się do koreańskiej spółki partnerskiej o przeszkolenie polskich inżynierów z instalowania i użytkowania zautomatyzowanych narzędzi badających skład strukturalny dużej ilości materiałów, które sprzedaje polska firma.
W tym celu pomiędzy partnerami biznesowymi została zawarta umowa o współpracy, na mocy, której Koreańczycy dostarczą również niezbędne komponenty do finalnego uruchomienia nowych narzędzi analitycznych. W 4 miesięcznym okresie pobytu koreańskich specjalistów
w Polsce, wynagrodzenie wypłacane będzie im przez spółkę, która zatrudnia ich w Seoulu.

Typ E – wykonuje pracę u pracodawcy zagranicznego i jest delegowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres przekraczający 30 dni w ciągu kolejnych 6 miesięcy w innym celu niż objęty zezwoleniem na pracę typu C lub D.

Przykład

Indyjski producent maszyn budowlanych zamierza skierować do Polski grupę specjalistów (obywateli indyjskich) celem przeprowadzenia w Polsce pokazów testowych nowych urządzeń badających skład chemiczny wód śródlądowych. Specjaliści z Indii przyjeżdżają do Polski po raz pierwszy na okres 75 dni. Wynagrodzenie specjalistom indyjskim wypłacane będzie przez indyjskiego pracodawcę.

Termin ważności zezwolenia na pracę

Zezwolenie na pracę jest wydawane na czas określony, nie dłuższy niż 3 lata, i może być przedłużane (art. 88e ust. 1 Ustawy o promocji zatrudnienia).

Jeżeli cudzoziemiec pełni funkcję w zarządzie osoby prawnej, która na dzień złożenia wniosku zatrudnia powyżej 25 osób, wojewoda może wydać zezwolenie na pracę na okres dłuższy niż 5 lat.

Przykład

Cudzoziemiec uzyskał zezwolenie na pracę w okresie od 11 marca 2019 r. do 11 października 2020 r. Umowa o pracę pomiędzy pracodawcą a cudzoziemcem może być podpisana na okres widniejący w zezwoleniu typu A.

Jeżeli z jakichś względów cudzoziemiec w trakcie obowiązywania zezwolenia na pracę przestał spełniać warunki pozwalające na legalną pracę, to zobowiązanie do wykonywania czynności wynikających z umowy o pracę czy umowy cywilnoprawnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wygasa (art. 88g ust. 1 Ustawy o promocji zatrudnienia).

Przykład

Zezwolenie typu A zostało wydane na okres od 1 listopada  2018 r. do 1 maja 2021 r. Umowa o pracę zawarta również była na ten sam okres. Pracownik przebywał na wizie krajowej ważnej od 1 listopada 2018 r. do 1 listopada 2019 r. Zgodnie z art. 87 Ustawy o promocji zatrudnienia
od 1 listopada 2019 r. przestał spełniać warunki do legalnego wykonywania pracy, ponieważ wygasła mu wiza. Zatem obowiązek świadczenia pracy na terytorium Rzeczypospolitej wygasł, mimo, iż umowa dalej wiąże cudzoziemca z pracodawcą i ważne jest zezwolenie typu A.

Kto składa wniosek na zezwolenie na pracę

Zezwolenie na pracę dla cudzoziemca jest wydawane na wniosek pracodawcy. Wydaje je wojewoda właściwy dla siedziby pracodawcy.

Dokument zezwolenia na pracę zawsze obowiązuje konkretnego cudzoziemca i konkretnego pracodawcę oraz zezwala na pracę na określonym stanowisku pracy lub przy konkretnym rodzaju pracy. Należy zaznaczyć, że zmiana stanowiska pracy spowoduje konieczność uzyskania nowego zezwolenia na pracę.

W pozostałych przypadkach o zezwolenie na pracę cudzoziemców:

1) pełniących funkcję w zarządach – występuje podmiot upoważniony do reprezentacji

2) wykonujących pracę u pracodawcy zagranicznego i delegowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu realizacji usługi eksportowej − występuje pracodawca zagraniczny; decyzję w sprawie zezwolenia na pracę wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce realizacji usługi eksportowej;

3) wykonujących pracę u pracodawcy zagranicznego i delegowanych przez niego do podmiotu mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres przekraczający 30 dni w roku w celu wykonania zadania określonego przez delegującego w innym trybie niż realizacja usługi eksportowej − występuje pracodawca zagraniczny lub podmiot, u którego będzie wykonywane zadanie określone przez delegującego; decyzję w sprawie zezwolenia na pracę wydaje wojewoda właściwy ze względu na siedzibę podmiotu, u którego będzie wykonywane zadanie.

Kiedy nie musimy zmieniać zezwolenia na pracę

Uzyskanego zezwolenia nie musimy zmieniać w sytuacji zmiany nazwy, siedziby lub przekształcenia formy prawnej pracodawcy, a także przejęcia pracodawcy lub jego części przez innego pracodawcę.

Przykład

Spółka ABC Wyroby Chemiczne Sp. z o.o. uzyskała zezwolenie na pracę typu A dla inżyniera z Argentyny. Po pół roku od uzyskania zezwolenia Spółka ABC Wyroby Chemiczne Sp. z o.o. zmieniła swoją nazwę na FGH Wyroby Chemiczne Sp. z o.o. W takiej sytuacji spółka o zmienionej nazwie nie musi się starać o nowe zezwolenie typu A dla inżyniera z Argentyny.

Załączniki do wniosku

1) wyciąg z rejestru Krajowego Rejestru Sądowego potwierdzający uzyskanie wpisu do rejestru przedsiębiorców (ew. wyciąg potwierdzający wpis do CEIDG, gdy cudzoziemiec ma zostać zatrudniony przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą), z wyciągu powinno wynikać, iż pracodawca prowadzi działalność w przedmiocie zgodnym z pracą, którą ma wykonywać pracownik cudzoziemski;

2) informacja starosty (dokument potwierdzający pozytywne wykonanie testy rynku pracy);

3) dowód wpłaty za składany wniosek o wydanie zezwolenia na pracę:

  • 50 zł gdy cudzoziemiec ma wykonywać pracę na podstawie zezwolenia nie dłużej niż 3 miesiące,
  • 100 zł gdy cudzoziemiec ma wykonywać pracę na podstawie zezwolenia pracę dłużej niż 3 miesiące,
  • 200 zł gdy cudzoziemiec jest oddelegowany do Polski w celu realizacji usługi eksportowej;

4)  kopia dokumentu podróży cudzoziemca;

5) umowa spółki (gdy podmiotem powierzającym wykonywanie pracy przez cudzoziemca jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji lub spółka cywilna albo akty notarialne o zawiązaniu spółki jeżeli podmiotem powierzającym wykonywanie pracy cudzoziemcowi jest spółka akcyjna w organizacji).

Przedłużenie zezwolenia na pracę

Może się okazać, że podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi będzie chciał zatrudnić konkretnego obcokrajowca na okres dłuższy niż pierwotnie zakładano. Wówczas pierwotnie uzyskane zezwolenie na pracę najprawdopodobniej okaże się niewystarczające.

Przepisy przewidują możliwość przedłużenia już wydanego zezwolenia zamiast występowania o nowe.

Aby pracodawca mógł przedłużyć już istniejące zezwolenie na pracę, do wniosku o przedłużenie powinien dołączyć:

1) wszystkie załączniki, które składał w celu uzyskania pierwotnego zezwolenia,

2) nową umowę stanowiącą podstawę wykonywania pracy przez cudzoziemca na rzecz podmiotu powierzającego (może to być umowa o pracę bądź umowa cywilnoprawna),

3) dokumenty potwierdzające opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne, jeżeli były wymagane w związku z wykonywaniem pracy przez cudzoziemca.

Jeżeli przed końcem ważności pierwotnie uzyskanego zezwolenia na pracę pracodawca złożył wniosek o przedłużenie zezwolenia na tym samym stanowisku, a wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie, to praca cudzoziemca uważa się za legalną od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie przedłużenia zezwolenia na pracę stanie się ostateczna (art. 88g ust. 1a Ustawy o promocji zatrudnienia).

Przykład

Pierwotne zezwolenie na pracę uzyskane zostało na okres od 1 lipca 2018 r. do 15 grudnia 2019 r. Pracodawca podjął decyzję o przedłużeniu umowy o pracę z cudzoziemcem, zatem wystąpił o przedłużenia zezwolenia na pracę w dniu 3 października 2019 r. Decyzja przedłużająca pierwotnie uzyskane zezwolenie została wydana 20 stycznia 2020 r. Cudzoziemiec legalnie wykonywał pracę od dnia 16 grudnia 2019 r. do 20 stycznia 2020 w okresie oczekiwania na decyzję.